Наш дијалект
Ораховачки говор припада призренско-тимочком говору, најархаичнијем српском дијалекту.Карактерише га два падежа номинатив и вокатив, један акценат-акут, без дужина, израженим полугласницима који су сачувани до данашњих дана. Старе речи које потичу још из прастарих времена, старословенског језика, српскословенског језика повезују се са осталим словенским језицима, чува се и данас као живи језик. Архаичност језика се одражава и на психологију људи, понос и стид се преплићу и још увек чува јак породични утицај. Нијансе призренско-тимочког дијалекта могу се уочити кроз говор Ораховчана који се у знатној мери разликују кроз говор Великохочана, Зочиштана, али и Призренаца, иако су у непосредној близини сачували су свој карактеристичан говор, што указује на одсеченост средина у доба османлијске власти. Ђаковчани имају највеће сличности у говору са Ораховчанима, зато што су многи Ђаковчани у ствари пребегли из Ораховца.кажемо Ђаковчани зато што су они себе тако називали а не Ђаковичани. Овде су приказане неке речи које се изговарају у Ораховцу и њихово књижевно значење:
| реч у Ораховцу | Књижевно значење |
|---|---|
| астал | сто |
| ађа | стриц |
| с'г | сад |
| дајка | ујак |
| алка | тетка (очева сестра) |
| теза | тетка (мамина сестра) |
| шурак | женин брат |
| цаја | стрина |
| јетрве | од два брата жене |
| з'ва | мужевљева сестра; |
| баба | деда |
| нана | баба |
| баба | деда |
| бађанак | свастикин муж |
| т'мнина | мрак (тама) |
| каљиште | блато |
| с'н | сан |
| д'н | дан |
| саба | јутро |
| јутре | сутра |
| прекојутре | прекосутра |
| акшам | вече |
| б'ш | баш |
| работа | посао |
| лојзе | виноград |
| гројзе | грожђе |
| гољемо | велико |
| мицко | мало |
| церешња | трешња |
| ора | ора |
| праска | бресква |
| сљива | шљива |
| саглам | сигурно |
| шараљајка | справа за шарање ускршњих јаја |
| азг'н | уображен (препотентан) |
| ваган | дрвена посуда за јело (тањир) |
| шо | шта |
| шопа | зашто |
| шо ћините | шта радите |
| ћугум | метална посуда за воду |
| грне | посуда за кување пасуља |
| пенђер | прозор |
| н'ћва | дрвени сандук за брашно и хлеб |
| перде | завесе |
| ћенак | земљана посуда за туцање паприка |
| љеген | лавор |
Проучавањем речи, обичаја и надгробних споменика бавили су се професори др. Владимир Бован, др. Митра Рељић и други.